Hoe maak je de stad toegankelijk voor ieder(in)?
Een toegankelijke stad is een stad waarin iedereen zich zo zelfstandig mogelijk kan verplaatsen en gebruik kan maken van de openbare ruimte. Toch wordt de inrichting van steden vaak afgestemd op de gemiddelde gebruiker, met aandacht voor mobiliteit, esthetiek en cultureel erfgoed. Maar hoe ervaren mensen met een beperking de stad? En hoe kunnen hun ervaringen beter worden meegenomen in ruimtelijke plannen?
In het artikel Toegankelijke stad voor ieder(in) onderzoeken Johannes Flacke, Fenna Imara Hoefsloot en Karin Pfeffer hoe een inclusieve, interactieve kaarttoepassing kan bijdragen aan een toegankelijkere openbare ruimte. Centraal staat een onderzoek in Zwolle, uitgevoerd in samenwerking met Ieder(in), de gemeente Zwolle en ervaringsdeskundigen van onder meer Toegankelijk Zwolle.
Van dagelijkse obstakels naar concrete oplossingen
Tijdens wandelingen door de Zwolse binnenstad brachten acht ervaringsdeskundigen met behulp van foto's en gesprekken in kaart wat de openbare ruimte toegankelijk of juist ontoegankelijk maakt. Daarbij kwamen uiteenlopende knelpunten naar voren: ongelijke bestrating, onhandig geplaatste opritten, slecht aansluitende geleidelijnen en obstakels zoals verkeersborden, fietsen en terrasuitbreidingen. Ook ontbrekende verlichting, parkeerplaatsen en verkeerslichten met geluidssignalen kunnen de zelfstandige mobiliteit beperken.
De verzamelde ervaringen vormden de basis voor een digitale kaarttoepassing, speciaal ontwikkeld voor gebruik op een interactieve kaartentafel. Gebruikers kunnen locaties markeren, problemen beschrijven, foto's toevoegen en mogelijke oplossingen aandragen. Bij het ontwerp is nadrukkelijk rekening gehouden met verschillende behoeften, bijvoorbeeld door informatie te vergroten, tekst te laten voorlezen en de kaarttafel in hoogte verstelbaar en kantelbaar te maken.
Inclusief ontwerpen vraagt om samenwerking
Het onderzoek laat zien dat toegankelijkheid niet alleen een kwestie is van fysieke aanpassingen. Ook de manier waarop mensen betrokken worden bij de inrichting van hun leefomgeving is van belang. Wat voor de ene gebruiker goed werkt, kan voor iemand anders juist een obstakel vormen. Door ervaringsdeskundigen en gemeentelijke professionals samen naar ruimtelijke informatie te laten kijken, ontstaan nieuwe inzichten en meer wederzijds begrip.
Tegelijkertijd blijkt dat inclusieve digitale toepassingen nog niet vanzelfsprekend aansluiten op bestaande gemeentelijke systemen en werkprocessen. Ook vraagt de toegankelijkheid van de tool zelf om verdere ontwikkeling.
Welke lessen biedt deze aanpak voor andere gemeenten? En hoe kan co-design bijdragen aan een stad waarin verschillende behoeften daadwerkelijk worden meegewogen? Lees het volledige artikel Toegankelijke stad voor ieder(in) op Rooilijn.nl.
